Tachometer (แทคโคมิเตอร์) คืออุปกรณ์ที่ใช้ในการวัดความเร็วในการหมุนหรือความเร็วเชิงมุมของวัตถุ โดยทั่วไปจะเป็นเพลาหมุน เครื่องยนต์ หรือมอเตอร์ โดยจะแสดงความเร็วที่วัตถุกำลังหมุนแบบเรียลไทม์ โดยปกติจะเป็นหน่วยรอบต่อนาที (RPM) หรือเรเดียนต่อวินาที (rad/s)
มาตรวัดความเร็วรอบสามารถพบได้ในรูปแบบต่างๆ รวมถึงเกจแบบอะนาล็อก จอแสดงผลดิจิตอล และอุปกรณ์พกพา ทำงานโดยใช้หลักการที่แตกต่างกัน เช่น เครื่องกล ไฟฟ้า หรือออปติก ขึ้นอยู่กับการออกแบบและการใช้งานเฉพาะ
หน่วยความเร็วรอบ
หน่วยของความเร็วในการหมุนอาจแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับการใช้งานและบริบทเฉพาะ หน่วยทั่วไปที่ใช้ในการวัดความเร็วในการหมุนคือ
- รอบต่อนาที (RPM)
- เมตรต่อนาที (m/min)
- เมตรต่อวินาที (m/s)
- ฟุตต่อนาที (ft/min)
หน่วยความเร็วในการหมุนอื่นๆ ได้แก่ รอบต่อวินาที (rps) และองศาต่อวินาที (°/s) ขึ้นอยู่กับข้อกำหนดในการใช้งานและความแม่นยำในการวัดที่ต้องการ
ชนิดของ Tachometer (แทคโคมิเตอร์) สำหรับวัดความเร็วรอบได้แก่ :
1. เครื่องวัดความเร็วรอบแบบอิเล็กทรอนิกส์: ใช้เซ็นเซอร์เช่นแม่เหล็กหรือเซ็นเซอร์แบบออปติคัล เพื่อตรวจจับการเคลื่อนที่แบบหมุนและแปลงเป็นสัญญาณไฟฟ้า จากนั้นสัญญาณจะถูกประมวลผลและแสดงแบบดิจิทัลบนหน้าจอหรือเกจ
1.1. เครื่องวัดรอบแบบสัมผัส (Contact Tachometer): การวัดจะทำโดยสัมผัสทางกายภาพกับวัตถุที่กำลังหมุนเพื่อวัดความเร็ว โดยทั่วไปจะใช้ล้อหรือโพรบที่สัมผัสกับพื้นผิวของเพลาหรือเฟืองที่กำลังหมุนเพื่อหาค่าความเร็วรอบ RPM และบางรุ่นยังวัดได้ในหน่วย เมตรต่อนาที (m/min) และ ฟุตต่อนาที (ft/min)
1.2. เครื่องวัดรอบแบบไม่สัมผัส ( Non Contact): ใช้เซ็นเซอร์แบบออปติคอลหรือแสงเลเซอร์ในการวัด RPM โดยไม่ต้องสัมผัสกับวัตถุที่กำลังหมุน เซ็นเซอร์เหล่านี้จะตรวจจับเครื่องหมายสะท้อนแสง และคำนวณ RPM ตามความถี่ของสัญญาณเหล่านี้
